بررسی تغییرات متابولیتهای کلیدی مغز در فرادرمانگرها تحت تاثیر میدان شعوری فرادرمانی با استفاده از طیفسنجی تشدید مغناطیسی پروتون (¹H-MRS)
Main Article Content
کلیدواژه ها
فرادرمانی, طیف MRS , توتال کولین , توتال کراتین , مایواینوزیتول , NAA, NAAG
چکیده
میدان شعوری فرادرمانی ماهیتی غیرمادی دارد. اگرچه این میدان بهطور کمّی قابل اندازهگیری نیست اما می توان آثار آن را از طریق آزمایشهای طراحیشده بهخوبی مشاهده و بررسی کرد. در این مطالعه، تغییرات متابولیتهای کلیدی مغز در جمعیتی از افراد آموزشدیده که به عنوان فرادرمانگر شناخته میشوند، مورد بررسی قرار گرفت. در مطالعهی پیشین با استفاده از fMRI نشان داده شد نواحی خاصی از مغز تحت تاثیر این میدان فعال یا غیرفعال میشوند، در حالی که برخی نواحی بدون تغییر باقی میمانند. این نواحی خاص، تمرکز اصلی تحقیق حاضر بودند. برای این منظور، تغییرات غلظت متابولیتهای کلیدی شامل NAA+NAAG، توتال کولین، توتال کراتین، مجموع اسیدهای آمینه ی گلوتامات (Glu)و گلوتامین (Gln) و مایواینوزیتول در سه ناحیه ی مغزی فعال، غیرفعال و بدون تغییر در دو وضعیت استراحت یا رست (بدون تاثیر میدان) و وظیفه یا تسک (تحت تاثیر میدان) مورد مقایسه قرار گرفت. نتایج این مطالعه نشان داد اغلب متابولیتهای کلیدی در شکل تجمعی خود، در نواحی مغزی فعال و غیرفعال، تحت تاثیر میدان شعوری فرادرمانی، روند کاهشی نشان دادند. علاوه بر این، همبستگی تغییرات بین شرایط استراحت و وظیفه در ابتدا با استفاده از تحلیل همبستگی پیرسون ارزیابی شد. در ادامه، جمعیت کلی مطالعه بر اساس روند تغییرات NAA به دو زیرجمعیت تقسیم شد: گروهی که در آنها NAA افزایش یافته و گروهی که کاهش یافته بود. سپس تحلیل همبستگی پیرسون برای متابولیتهای مذکور در هر یک از این زیرجمعیتها بهصورت جداگانه انجام گرفت. نتایج نشان داد در ناحیهی فعالسازی، روند تغییرات توتال کولین و توتال کراتین بهصورت غیرهمسو بوده است که نشان میدهد این دو متابولیت مسیرهای متفاوتی طی میکنند؛ الگویی که ممکن است نقش کلیدی در فعالسازی نواحی خاص مغز در فرادرمانگرها داشته باشد. کاهش توتال کراتین، شرایط انرژیایی متفاوتی را تحت تاثیر میدان شعوری پیشنهاد میکند. بررسی مستقیم حاملهای انرژی با استفاده از MRS فسفر در دستور کار نویسندگان قرار دارد.